PROGRAM kursu dokształcającego w Zakresie Profilaktyki Raka Piersi – (Konsultantka profilaktyki Raka piersi)

prowadzonego przez UniĘ na rzecz profilaktyki, diagnostyki i terapii raka piersi – prodiatera

 

Założenia organizacyjno-programowe

 

Rodzaj i cel kształcenia

§  Organizowane szkolenie jest kursem dokształcającym w zakresie Profilaktyki Raka Piersi – konsultantka profilaktyczna - dla położnych oraz pielęgniarek ze specjalizacją lub po kursach specjalistycznych uprawniających do badania fizykalnego.

§  Celem kursu dokształcającego jest  zdobycie podstaw teoretycznych na temat epidemiologii, profilaktyki diagnostyki i terapii raka piersi oraz umiejętności praktycznych w zakresie badania palpacyjnego i samobadania:

§         trening techniki samobadania i badania palpacyjnego piersi

§         edukacja kobiet  (nauczanie kobiet prawidłowego samobadania i uświadamianie  o konieczności jego stosowania)

§         umiejętność ankietyzacji i selekcjonowania kobiety z grup ryzyka

§         rozpowszechnianie wiedzy na temat profilaktyki raka piersi

Czas trwania

§  Czas trwania kursu - 3 dni. Kurs będzie realizowany w trybie mieszanym.

Sposób sprawdzania efektów nauczania

§  Test pisemny oraz egzamin praktyczny

 

plan nauczania

Lp.

MODUŁ

Liczba godzin

Łączna liczba godzin

Wykłady

Ćwiczenia

I

Budowa i fizjologia gruczołu sutkowego

45 min

 

45 min

II

Choroby gruczołu sutkowego

3 godz.

 

3 godz.

III

Samobadanie i Poradnictwo zdrowotne w zakresie profilaktyki raka piersi

6 godz.30 min

12 godz.

18 godz.30 min

IV

Wczesna diagnostyka i terapia

1 godz.45 min

 

1 godz. 45 min

 

Nauka własna, powtórzenie materiału do egzaminu końcowego

3 godz.

3 godziny

 

Praktyka stażowa w postaci akcji profilaktycznej w macierzystej placówce zdrowia

 

16 godzin

 

 

program nauczania

 

MODUŁ I Budowa i fizjologia GRUCZOŁU Sutkowego

 

Cel modułu

Poszerzenie wiedzy z zakresu budowy anatomicznej oraz funkcji i wpływu hormonów na gruczoł sutkowy.

Treści nauczania:

1.           Anatomia gruczołu sutkowego,

2.           Wpływ hormonów na funkcje i zmiany strukturalne gruczołu sutkowego

3.           Zależność budowy i typu utkania gruczołu sutkowego od wieku

 Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

§         wyjaśnić kobiecie budowę i funkcję gruczołu piersiowego oraz przemiany zachodzące pod wpływem działania hormonów

§         omówić rodzaje utkania i zmiany zachodzące w gruczole sutkowym w zależności od wieku

 

MODUŁ II CHOROBY GRUCZOŁU Sutkowego

 

Cel modułu

Poszerzenie wiedzy z zakresu epidemiologii chorób nowotworowych gruczołu sutkowego.

Treści nauczania:

1.           Etiologia i czynniki ryzyka raka sutka

2.           Epidemiologia zachorowań na nowotworowy piersi

3.           Nowotwory piersi (patologia, rodzaje zmian łagodnych i złośliwych)

4.           Objawy kliniczne raka piersi, wczesne, zaawansowane,

Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

§         wskazać czynniki ryzyka chorób nowotworowych gruczołu piersiowego,

§         omówić sytuację epidemiologiczną chorób nowotworowych piersi,

§         scharakteryzować rodzaje zmian łagodnych i złośliwych

§         scharakteryzować objawy kliniczne raka piersi  

 

MODUŁ III Samobadanie oraz PORADNICTWO ZDROWOTNE W ZAKRESIE profilaktyki raka Piersi

 

Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarek rodzinnych i położnych do edukacji kobiet w zakresie samobadania piersi (trening techniki samobadania, praktyczne zasady i umiejętność badania palpacyjnego, aby wyszkolone konsultantki profilaktyczne potrafiły nauczyć kobiety prawidłowego samobadania), poradnictwa profilaktyki raka piersi, umiejętności wyselekcjonowania kobiet z grup ryzyka oraz rozpowszechniania wiedzy na temat prewencji raka piersi.

Treści nauczania:

1.           Badania profilaktyczne (badania przesiewowe, wczesne wykrywanie nowotworów piersi),

2.           Omówienie i zaprezentowanie techniki samobadania i badania palpacyjnego gruczołu sutkowego

3.           Nauka zunifikowanej praktycznej techniki samobadania piersi oraz ułożenia ciała w odpowiednich pozycjach w celu maksymalizowania prawidłowej  oceny i znalezienia ewentualnych nieprawidłowości (modele silikonowe, nauka praktyczna na osobniku żywym)

4.           Wywiad ukierunkowany na występowanie chorób nowotworowych, czynników ryzyka, świadomości badań profilaktycznych oraz nauka ankietyzacji dużych grup kobiet w oparciu o standardowe formularze.

5.           Znaczenie samobadania piersi oraz rola pielęgniarki w uświadamianiu kobiet na temat profilaktyki raka piersi,

Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

§         przedstawić rodzaje badań profilaktycznych gruczołu piersiowego, wiek od jakiego je wykonywać oraz częstotliwość,

§         omówić i zaprezentować technikę samobadania gruczołu piersiowego,

§         wykonać badanie palpacyjne piersi i odróżnić zmiany w gruczole piersiowym od struktur prawidłowych

§         nauczyć kobietę samobadania piersi,

§         redukować lęk kobiet przed samobadaniem i innymi badaniami profilaktycznymi piersi, a szczególnie mammografią,

§         uświadomić i przygotować kobietę do badań profilaktycznych piersi,

§         motywować kobiety do regularnego samobadania piersi i badania klinicznego,

§         promować zdrowy styl życia wśród kobiet,

§         zachęcać do regularnego przeprowadzania innych badań diagnostycznych

§         wyselekcjonować kobiety z grup ryzyka i pokierować do odpowiedniego specjalisty

§         przeprowadzić ankietyzację kobiet na temat profilaktyki raka piersi

 

MODUŁ IV Diagnostyka i terapia

 

Cel modułu

Poszerzenie wiedzy z zakresu diagnostyki i terapii chorób nowotworowych gruczołu sutkowego

Treści nauczania:

1.      Wczesna diagnostyka i rodzaje badań diagnostycznych (mammografia, ultrasonografia, biopsja gruczołu sutkowego)

2.      Metody leczenia chorób gruczołu sutkowego w zarysie

3.      Aspekty psychologiczne związane z profilaktyką nowotworów piersi

Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

·          przedstawić rodzaje badań diagnostycznych gruczołu piersiowego

·          omówić różnice w badaniach diagnostycznych

·          przedstawić metody leczenia

·          redukować lęk przed badaniami diagnostycznymi i samobadaniem gruczołu sutkowego

 

Wykaz materiałów szkoleniowych:

 

1.         Skrypt, do nauki własnej, zawierający treści wykładów

2.         Schemat samobadania i badania klinicznego

3.         Filmy dydaktyczne przedstawiające metodę i technikę badania palpacyjnego piersi oraz samobadania,

4.         Modele silikonowe zawierające imitację struktury piersi oraz guzów nowotworowych – do ćwiczeń praktycznych,

5.         Broszury na temat profilaktyki raka piersi,

6.         Wzory formularzy do ankietyzacji kobiet w zakresie prewencji raka piersi

 

Rekomendacje:

Ze względu na intensywność kursu zalecane jest zapoznanie się z metodyką badania  http://www.prodiatera.org/home.html oraz podstawowymi pojęciami na temat profilaktyki - literatura podana poniżej

 

Wykaz literatury polecanej dla uczestników kursu :

Materiał w języku polskim

(1)     Bucholc M, Lepecka-Klusek C, Pilewska A, Kanadys K Ryzyko raka piersi w opinii kobiet. Ginekol Pol. 2001 Dec;72(12A):1460-4

(2)     Grzybowski W, Powolny M, Pietrzak P, Szafranko K. Wczesna diagnoza raków narządu rodnego i gruczołu sutkowego Ginekol Pol. 2001 Dec;72(12A):1465-72

(3)     Lippert H. Anatomia. Tom I,  Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław,1998

(4)     Łepecka-Klusek C, Pilewska A, Bucholc M, Kanadys K. Personel medyczny wobec profilaktyki raka narządu rodnego i sutka Ginekol Pol. 2002 , (11)

(5)     Ostrowska L., Czapska D., Karczewski J.: Otyłość jako czynnik ryzyka nowotworu sutka u kobiet  Pol Merkuriusz Lek. 2003 March;81

(6)     Ostrowski K. Histologia Wyd. Lek. PZWL, 1995

(7)     Pieńkowski T, Jaśkiewicz J, Wronkowski W, Zwierno M, Załucki W. Leczenie raka piersi. Służba Zdrowia, 24-26, 2000

(8)     Pieńkowski T. Czynniki predykcyjne u chorych na raka piersi. Nowotwory

(9)     Pieńkowski T. Standardy leczenia raka gruczołu piersiowego. Terapia,3, 1999

(10) Pilewska A, Łepecka-Klusek C, Bucholc M, Kanadys K. Postrzeganie choroby nowotworowej a podejmowanie działań profilaktycznych Ginekol Pol. 2002,

(11) Pilewska A., Kanadys K., Łepecka-Klusek C., Bucholc M.: Kobiety w wieku rozrodczym wobec samobadania piersi Pol Merkuriusz Lek. 2002 Oct; 76.

(12) Sawicki W. Histologia. Wyd. Lek. PZWL, 2003

(13) Tchórzewska H. rehabilitacja psychofizyczna jako część integracyjna leczenia raka piersi. Terapia,3, 1999

(14) Woźniak W. Anatomia Człowieka. Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław,2001

(15) Wronkowski Z, Chmielarczyk W.  Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Służba Zdrowia, 24-26, 2000

(16) Wronkowski Z, Chmielarczyk W. Zwalczanie raka piersi w praktyce lekarza rodzinnego. Służba Zdrowia 24-26, 2000

(17) Wronkowski Z, Zwierno M. Rak piersi informacje praktyczne. Służba Zdrowia, 24-26, 2000

(18) Załucki W, Wronkowski Z, Piersi - uroda i problemy, Warszawa, 1997.

 

Więcej artykułów mozna znaleźć:

Medycyna Praktyczna on-line http://www.mp.pl w okienku szukaj wpisz rak piersi i naciśnij żółty klawisz

 

Materiał w języku angielskim

(1)      Barton MB, Harris R, Fletcher SW. The rational clinical examination. Does this patient have breast cancer? The screening clinical breast examination: should it be done? How? JAMA 1999 Oct 6;282(13):1270-80  

(2)      Coleman EA, Heard JK. Clinical breast examination: an illustrated educational review and update. Clin Excell Nurse Pract 2001 Jul;5(4):197-204 

(3)      Coleman EA, Coon SK, Fitzgerald AJ, Cantrell MJ. Breast cancer screening education: comparing outcome skills of nurse practitioner students and medical residents. Clin Excell Nurse Pract 2001 Mar;5(2):102-7  

(4)      Coleman EA, Coon SK, Fitzgerald AJ. Breast cancer screening for primary care trainees: comparison of two teaching methods. J Cancer Educ 2001 Summer;16(2):72-4  

(5)      Freund KM. Rationale and technique of clinical breast examination. Medscape Womens Health 2000 Nov;5(6):E2  

(6)      Lannotti RJ, Finney LJ, Sander AA, De Leon JM. Effect of clinical breast examination training on practitioner's perceived competence. Cancer Detect Prev 2002;26(2):146-8 

(7)      Mittra I, Baum M, Thornton H, Houghton J. Is clinical breast examination an acceptable alternative to mammographic screening? BMJ 2000 Oct 28;321(7268):1071-3 Comment in: BMJ. 2001 Mar 31;322(7289):792.

(8)      Shen Y, Zelen M. Screening sensitivity and sojourn time from breast cancer early detection clinical trials: mammograms and physical examinations. J Clin Oncol 2001 Aug 1;19(15):3490-9

(9)      Trapp MA, Kottke TE, Vierkant RA, Kaur JS, Sellers TA The ability of trained nurses to detect lumps in a test set of silicone breast models. Cancer 1999 Nov 1;86(9):1750-6 

 

Materiały dostępne w internecine:

1.           Medyczny serwis on-line - http://nowotworpiersi.medserwis.pl/

2.           Medycyna praktyczna on-line - http://www.mp.pl

3.           Medycyna i Zdrowie - http://katalog.wp.pl/www/Medycyna_i_Zdrowie/Publikacje_Medyczne/

4.           Onkolink Nowotwory-Zagadnienia wybrane – rak piersi - http://www.onkolink.pl/rak_piersi.html

5.           Prodiatera - http://www.prodiatera.org

6.           Rak Piersi - http://www.rakpiersi.pl

7.           Zdrowie i medycyna – encyklopedia medyczna - http://www.zdrowie.med.pl/rak_piersi.html

8.           Factors Associated with Decreased Risk of Breast Cancer, http://www.nci.nih.gov/cancertopics/pdq/prevention/breast/HealthProfessional/page2

9.           NCI Online -Internet – Use - http://www.cancer.gov/

10.       Charting the Course: Priorities for Breast Cancer Research. This report is available at http://prg.nci.nih.gov/breast/finalreport.html

11.       Charting the Course: Priorities for Breast Cancer Research. Chapter 4;  Prevention, http://prg.nci.nih.gov/breast/finalreport.html

12.        http://www.breastcare.co.uk

13.       http://www.intelihealth.com